Śnieg na płaskim dachu hali, magazynu czy pawilonu handlowego to przede wszystkim obciążenie konstrukcji, a dopiero potem kłopot z przeciekami i soplami. Odśnieżanie dachu hali warto więc zaplanować przed sezonem: kto decyduje o wejściu ekipy na dach, na jakiej podstawie i kto potem to dokumentuje. Poniżej przepisy, które dotyczą zarządcy, i praktyka od strony wykonawcy.
Kto odpowiada za śnieg na dachu
Podstawą jest art. 61 Prawa budowlanego. Właściciel lub zarządca obiektu budowlanego ma obowiązek, dochowując należytej staranności, zapewnić bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych, które mogą go uszkodzić albo stworzyć bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem. Wśród tych czynników ustawa wymienia wprost intensywne opady atmosferyczne i silne wiatry.
Przepis nie podaje grubości warstwy śniegu, po której trzeba wejść na dach. Wymaga skutku: obiekt ma być bezpieczny dla ludzi, mienia i środowiska. Zlecenie odśnieżania firmie zewnętrznej jest sposobem wykonania tego obowiązku, ale adresatem art. 61 pozostaje właściciel lub zarządca.
Niedopełnienie obowiązków z art. 61, w tym obowiązku zapewnienia bezpiecznego użytkowania obiektu, jest zagrożone grzywną nie mniejszą niż 100 stawek dziennych, karą ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku (art. 91a). Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego przypomina o tym w zimowych komunikatach do właścicieli i zarządców. Wskazuje w nich na potrzebę odśnieżania dachów oraz usuwania sopli i nawisów nad ciągami pieszymi.
Kontrole okresowe: co wynika z art. 62
Art. 62 ust. 1 Prawa budowlanego wymienia kilka rodzajów kontroli obiektu. Dla zarządcy hali zimą najważniejsze są dwie.
- Kontrola co najmniej dwa razy w roku, do 31 maja i do 30 listopada (pkt 3). Dotyczy budynków o powierzchni zabudowy przekraczającej 2000 m² oraz innych obiektów budowlanych o powierzchni dachu przekraczającej 1000 m². Obejmuje m.in. elementy narażone na szkodliwe wpływy atmosferyczne. Kontrola jesienna wypada tuż przed sezonem, więc to dobry moment na sprawdzenie wpustów dachowych, rynien, obróbek i pokrycia.
- Kontrola bezpiecznego użytkowania obiektu (pkt 4): każdorazowo, gdy wystąpią okoliczności z art. 61 pkt 2, czyli m.in. po intensywnych opadach.
Kontrole przeprowadzają osoby z uprawnieniami budowlanymi w odpowiedniej specjalności (art. 62 ust. 4). Ekipa odśnieżająca nie zastępuje kontroli, ale jest na dachu jako pierwsza. Powinna zgłaszać zarządcy, co zauważyła: zatkany wpust, rozdarcie papy, uszkodzoną obróbkę, wyraźne ugięcie. Uszkodzenia stwierdzone podczas kontroli, które mogłyby zagrozić życiu lub zdrowiu ludzi, mieniu albo środowisku, trzeba usunąć w jej trakcie lub bezpośrednio po niej (art. 70 ust. 1). Za niewykonanie kontroli z art. 62 ust. 1 pkt 1-4a grozi grzywna (art. 93 pkt 8).
Kiedy odśnieżać dach i od czego zależy decyzja
Ile śniegu wytrzyma dach, wynika z projektu konstrukcji. Projektant przyjmuje obciążenie śniegiem według normy, obecnie PN-EN 1991-1-3 (Eurokod 1, część 1-3), która uwzględnia m.in. strefę obciążenia śniegiem, kształt dachu oraz zaspy przy attykach i przeszkodach. Starsze obiekty projektowano według norm obowiązujących w chwili budowy. Dlatego nie podajemy tu żadnej „bezpiecznej” grubości warstwy, bo dla każdego obiektu jest inna.
Ta sama grubość może też ważyć bardzo różnie. Świeży, puszysty śnieg jest lekki. Ubity i mokry jest znacznie cięższy, a najcięższy jest lód. Groźne bywają więc obfite opady, a także odwilż z deszczem, po której wraca mróz.
Śnieg nie leży równo. Najwięcej zbiera się przy attykach, przy ścianach wyższych części budynku, wokół świetlików, central wentylacyjnych i innych urządzeń na dachu oraz w koszach dachowych.
Praktyczne rozwiązanie: poprosić konstruktora albo osobę przeprowadzającą kontrole o określenie, w jakiej sytuacji zarządca zleca odśnieżanie danego obiektu. Warto to wpisać do instrukcji na zimę. Wtedy decyzja w środku nocy nie zależy od wyczucia.
Jeśli widać ugięcie dźwigarów lub płatwi, pojawiają się pęknięcia, zacinają się bramy albo słychać pracę konstrukcji, to sytuacja dla konstruktora i służb, a nie dla ekipy z łopatami. Najpierw ocena stanu i wyłączenie zagrożonej części z użytkowania, dopiero potem decyzja, czy i jak odciążać dach.
Jak zorganizować odśnieżanie dachu hali przed sezonem
Plan na zimę i kontakt do wykonawcy
Plan na zimę najlepiej przygotować jesienią, po kontroli do 30 listopada. Warto w nim zapisać co najmniej:
- które obiekty i połacie trzeba odśnieżać, razem z rzutem dachu: świetliki, klapy dymowe, przejścia, miejsca, na które nie wolno wchodzić;
- zakres: dach, attyki, wpusty i rynny, sople i nawisy, a w razie potrzeby także ciągi komunikacyjne, pryzmowanie i wywóz śniegu;
- kto zamawia odśnieżanie i w jakich warunkach (ustalonych z konstruktorem), z numerem do wykonawcy, który wcześniej obejrzał obiekt;
- sposób rozliczenia, np. stawkę za wyjazd albo za metr kwadratowy dachu, żeby znać koszt przed pierwszym zleceniem;
- jakiej dokumentacji zarządca oczekuje po każdym odśnieżaniu: data, zakres, zdjęcia przed i po, uwagi o stanie dachu.
Samo odśnieżanie zamawia się wtedy, gdy jest potrzebne. Jeśli plan jest gotowy, a wykonawca zna obiekt, zlecenie można złożyć od razu, bez ustalania szczegółów w trakcie opadów.
Dokumentacja nie jest formalnością. Jeśli dojdzie do szkody, to właśnie zapisy pokazują, że obiekt był utrzymywany z należytą starannością.
Dostęp i bezpieczeństwo
Przed zimą trzeba sprawdzić, jak ekipa wejdzie na dach: wyłazy, klucze, drabiny, punkty kotwiczenia do asekuracji, miejsce na podnośnik. Trzeba też wyznaczyć, gdzie wolno zrzucać śnieg, i przygotować wygrodzenie tej strefy. Prace na dachu są niebezpieczne zarówno dla ludzi, jak i dla samego budynku. GINB w komunikatach przypomina, że muszą być prowadzone zgodnie z zasadami BHP.
Jak odśnieża się dach
- równomiernie, tak żeby nie przeciążyć jednej części dachu i nie usypywać pryzm na połaci;
- zaczynając od zasp przy attykach i miejsc, gdzie śniegu jest najwięcej;
- narzędziami, które nie uszkodzą papy, membrany ani blachy; zostawia się cienką warstwę śniegu zamiast skrobać do pokrycia;
- z udrożnieniem wpustów i rynien, żeby woda z topniejącego śniegu miała dokąd spłynąć;
- ze zrzutem tylko do wygrodzonej strefy i sprzątnięciem śniegu z dojść, wjazdów i ciągów pieszych.
Po sezonie dobrze jest zestawić zgłoszenia z całej zimy: gdzie zbierały się zaspy, które wpusty zamarzały, gdzie tworzyły się sople. To gotowa lista na kontrolę do 31 maja i na prace przy odwodnieniu dachu, na przykład czyszczenie i przegląd rynien.
Jak możemy pomóc
W ramach usług zimowych odśnieżamy dachy i ciągi komunikacyjne, pryzmujemy i wywozimy śnieg oraz usuwamy sople i nawisy śnieżne. Szczegóły są na stronie odśnieżanie dachów i terenów. Odśnieżanie wykonujemy na zamówienie, jako zlecenia jednorazowe, w Warszawie i województwie mazowieckim. Klienci współpracujący z nami długoterminowo mają pierwszeństwo przy nagłych zleceniach. Zasady opisujemy na stronie współpraca.
Jeśli chcą Państwo przygotować obiekt do zimy, prosimy o zapytanie o wycenę z adresem obiektu i przybliżoną powierzchnią dachu.