Malowanie elewacji budynku wielorodzinnego to praca rozłożona na tygodnie: rusztowanie albo podnośnik pod oknami mieszkańców, kilka ścian o różnym nasłonecznieniu i farba, która ma wytrzymać kolejne lata. Samo nakładanie farby to krótszy etap. O efekcie decyduje to, co dzieje się wcześniej: oględziny, badanie podłoża, przygotowanie i pogoda w dniach aplikacji.
Poniżej opisujemy etapy po kolei, tak jak wyglądają z perspektywy zarządcy, który musi je zaplanować, uzgodnić z mieszkańcami i odebrać. Wartości techniczne podajemy za kartami technicznymi producentów, z nazwą produktu, bo każda farba ma własne wymagania.
Etapy: malowanie elewacji budynku wielorodzinnego krok po kroku
1. Oględziny i zebranie dokumentów
Wykonawca ogląda całą elewację, nie tylko ścianę od ulicy. Szuka rys, odspojeń i głuchych miejsc w tynku, zacieków pod parapetami i balkonami, zielonego nalotu od strony północnej, uszkodzonych obróbek blacharskich. Zarządca może ułatwić to zadanie, przygotowując dokumentację powykonawczą (zwłaszcza gdy budynek jest docieplony), informację o ostatnim malowaniu i użytej farbie oraz protokoły z kontroli okresowych z zaleceniami dotyczącymi elewacji.
2. Badanie podłoża
Tego etapu nie widać w ofercie, a od niego zależy trwałość powłoki. Karty techniczne farb elewacyjnych wymagają podłoża nośnego, suchego i oczyszczonego. W karcie farby silikonowej Bolix SIL wymieniono wprost kurz, tłuszcz, pyły i glony jako substancje, które zmniejszają przyczepność i trzeba je usunąć. Na budynku sprawdza się najczęściej:
- przyczepność starej powłoki (próba taśmy albo nacięcia),
- kredowanie: czy po przetarciu dłonią zostaje pył w kolorze farby,
- chłonność: jak szybko tynk wciąga wodę,
- wilgotność i ślady zawilgoceń, szczególnie w strefie cokołu i pod balkonami,
- nalot biologiczny (glony, grzyby, porosty),
- głuche miejsca i rysy, które trzeba naprawić przed malowaniem.
Wynik badania przekłada się na zakres prac: czy wystarczy mycie i grunt, czy potrzebne są naprawy tynku, odgrzybianie albo inna farba niż ta, którą malowano poprzednio.
3. Obmiar, kosztorys i harmonogram
Obmiar określa powierzchnię do malowania, ale na cenę wpływa też wysokość budynku, liczba detali (gzymsy, opaski okienne, balkony), stopień zabrudzenia ścian, liczba warstw i sposób dostępu: rusztowanie, podnośnik koszowy albo dostęp linowy. Kosztorys z osobnymi pozycjami na mycie, naprawy, gruntowanie i malowanie łatwiej porównać z innymi ofertami i łatwiej rozliczać etapami. Harmonogram dla budynku mieszkalnego powinien mieć rezerwę na dni deszczowe i chłodne. Wyjaśniamy to niżej, w części o pogodzie.
4. Przygotowanie budynku i mieszkańców
Przed wejściem ekipy zabezpiecza się okna, balkony, parapety, lampy, domofony i wszystko, co nie będzie malowane. Karta Bolix SIL zaleca osłonięcie elementów w zasięgu robót i stosowanie siatek osłonowych na rusztowaniach. Mieszkańcy powinni z wyprzedzeniem wiedzieć, kiedy prace obejmą ich pion lub ścianę, kiedy nie otwierać okien i gdzie nie parkować. Ogłoszenia na klatkach przygotowuje zwykle zarządca, a wykonawca dostarcza mu aktualny harmonogram.
5. Mycie, naprawy i gruntowanie
Elewację myje się przed malowaniem, żeby usunąć brud, pył i nalot biologiczny. Producenci określają, jak to robić. W karcie technicznej farby CoolProtect firmy Caparol, w części o systemach ociepleń, podano, że przy zmywaniu tynku ciepłą wodą pod ciśnieniem temperatura wody nie może przekraczać 60°C, a ciśnienie 60 bar, i że po oczyszczeniu podłoże trzeba zostawić do całkowitego wyschnięcia. Więcej o samym myciu piszemy na stronie mycia ciśnieniowego elewacji.
Po myciu przychodzi kolej na naprawy miejscowe: rysy, ubytki, odspojony tynk (opisujemy je na stronie napraw elewacji). Potem grunt, który wyrównuje chłonność podłoża. Bolix w karcie farby SIL zaznacza, że gruntowanie zmniejsza też ryzyko wysoleń w postaci wykwitów, zacieków i smug. Świeże tynki potrzebują czasu przed malowaniem. Dla tynków cementowo-wapiennych i cementowych ta sama karta podaje co najmniej 28 dni.
6. Malowanie
Farbę elewacyjną nakłada się zwykle w dwóch warstwach, drugą po wyschnięciu pierwszej. Kilka zasad z karty Bolix SIL istotnych dla zamawiającego:
- każdą odrębną powierzchnię maluje się w sposób ciągły, bez przerw, w których farba zdąży przeschnąć, inaczej widać łączenia,
- na jedną powierzchnię stosuje się farbę z jednej partii produkcyjnej, a farby z różnych partii sprawdza się pod kątem odcienia,
- natrysk agregatem jest dopuszczalny tylko przy bezwietrznej pogodzie,
- w czasie nakładania i wysychania powierzchnię chroni się przed bezpośrednim słońcem, opadami i wiatrem.
Te zasady wpływają na harmonogram. Czasem lepiej przesunąć malowanie ściany o dzień, niż zacząć ją bez szansy na dokończenie przed deszczem.
7. Odbiór
Odbiór najlepiej podzielić na etapy: po myciu i naprawach (zanim zostaną zamalowane), po gruntowaniu i na końcu. Z odbioru końcowego sporządza się protokół odbioru z listą usterek i terminami ich usunięcia. Zarządca powinien dostać dokumenty: nazwy i karty techniczne użytych produktów, oznaczenia kolorów według wzornika i kartę gwarancyjną. Przydadzą się przy kolejnym malowaniu i przy ewentualnej reklamacji.
Pogoda: co mówią karty techniczne
Karta techniczna farby podaje minimalną, a często też maksymalną temperaturę otoczenia i podłoża oraz zakres wilgotności powietrza, zarówno w czasie nakładania, jak i schnięcia. Przykłady:
| Produkt | Temperatura otoczenia i podłoża | Wilgotność powietrza | Uwagi z karty |
|---|---|---|---|
| Bolix SIL (farba silikonowa) | od +5°C do +25°C w trakcie aplikacji i dojrzewania | od 30 do 80% | chronić przed słońcem, opadami i wiatrem; natrysk tylko bez wiatru; schnięcie powierzchniowe min. 2 h |
| Caparol CoolProtect (farba silikonowa) | min. +5°C, maks. +30°C (materiał, otoczenie, podłoże) | czasy schnięcia podane dla 65% | przy +20°C i 65% kolejna warstwa po 4-6 h, pełna wytrzymałość po ok. 3 dniach |
| Tynki i farby krzemianowe w systemach ociepleń Caparol | nie mniej niż +8°C podczas wykonywania i schnięcia | nie podano | dla pozostałych materiałów systemu: nie mniej niż +5°C |
Obaj producenci zaznaczają, że w niższej temperaturze i przy wyższej wilgotności farba schnie dłużej. Dla zarządcy oznacza to, że sezon malarski wyznacza nie kalendarz, tylko temperatura ściany rano i wieczorem. Jesienią ściana północna długo pozostaje chłodna i wilgotna po nocy, nawet gdy w południe jest ciepło. Jeśli prace mogą przeciągnąć się na październik, dobrze mieć w umowie zapis, że wykonawca wstrzymuje malowanie, gdy warunki wychodzą poza kartę techniczną, a termin zakończenia przesuwa się o te dni.
System elewacyjny i gwarancja
Budynek docieplony ma na ścianach system ociepleń (ETICS): klej, izolację, łączniki, warstwę zbrojoną z siatką, grunt, tynk i farbę. Producent oferuje go jako zestaw wyrobów dobranych do siebie. W warunkach technicznych wykonawstwa systemów Caparol wśród najczęstszych błędów wymieniono użycie składników różnych systemów, pochodzących od różnych producentów, a jako skutek utratę gwarancji producenta na system.
Przy malowaniu renowacyjnym logika jest podobna: grunt i farba powinny pasować do istniejącego tynku i do siebie nawzajem, a wykonawca powinien stosować je zgodnie z kartami technicznymi. Jeśli zarządcy zależy na gwarancji producenta materiałów, jej warunki warto otrzymać na piśmie przed podpisaniem umowy, zamiast zakładać, że gwarancja wykonawcy je zastępuje.
Osobna sprawa to kolor. Karta Bolix SIL nie zaleca ciemnych kolorów (współczynnik odbicia światła HBW poniżej 30) na dużych, nasłonecznionych ścianach, bo powierzchnia mocniej się nagrzewa; dla wybranych odcieni z palety producenta wymaga farb z tzw. „cool pigmentami”. Caparol dla kolorów o HBW poniżej 20 przywołuje wytyczne niemieckiego związku branżowego, według których całkowity współczynnik odbicia promieniowania słonecznego (TSR) powinien wynosić co najmniej 25%. Kolor wybrany na wzorniku warto sprawdzić na próbnym polu. Bolix zaleca malowanie próbne, bo kolor wyschniętej powłoki może różnić się od wzornika.
Jak pracujemy przy malowaniu elewacji
Elevtech maluje elewacje budynków wielorodzinnych, obiektów przemysłowych i obiektów użyteczności publicznej w Warszawie i na Mazowszu. Wykonywaliśmy prace w systemach Caparol, Bolix, Atlas i Remmers, a z firmami Caparol i Bolix współpracujemy i mamy certyfikaty oraz autoryzacje do wykonywania prac w ich systemach. Malujemy agregatem natryskowym i tradycyjnie. Zaczynamy od obmiaru i ustalenia zakresu, terminu i kosztorysu, a zasady karty gwarancyjnej omawiamy przed rozpoczęciem prac. Szczegóły opisujemy na stronie malowania i renowacji elewacji, a wycenę można zamówić przez formularz wyceny.